زمان گردی : اولین تاکسی تلفنی ایران چگونه متولد شد؟ روایتی از مهر ۱۳۴۸
۱۲ مهر ۱۳۴۸، تهران شاهد آغاز فعالیت نخستین تاکسی تلفنی یا آژانس بود؛ خدمتی نوآورانه که حملونقل شهری را وارد مرحلهای تازه کرد و سالها به یکی از امنترین گزینههای جابهجایی شهروندان تبدیل شد.
دوازدهم مهرماه ۱۳۴۸ را میتوان نقطه عطفی در تاریخ حملونقل شهری ایران دانست؛ روزی که نخستین تاکسی تلفنی یا همان آژانس فعالیت رسمی خود را در تهران آغاز کرد و سبک تازهای از جابهجایی شهری را به شهروندان معرفی کرد. این شیوه نوین، پاسخی به نیاز شهر بزرگی بود که با افزایش جمعیت و گسترش محلهها، دیگر تاکسیهای خطی پاسخگوی آن نبودند.
تاکسیهای آژانس برخلاف ناوگان دولتی، به بخش خصوصی تعلق داشتند و همین موضوع باعث انعطافپذیری بیشتر در ارائه خدمات شد. شهروندان میتوانستند با تماس تلفنی، بدون نیاز به حضور در خیابان، درخواست خودرو دهند؛ امکانی که در آن زمان بسیار مدرن و حتی لوکس به حساب میآمد.
یکی از ویژگیهای شاخص تاکسیهای تلفنی، شماره اشتراک اختصاصی برای هر خودرو بود. این شماره نهتنها به نظم کاری کمک میکرد، بلکه نوعی اعتماد میان مسافر و آژانس ایجاد میکرد. رانندگان موظف بودند طبق درخواست مرکز، به دنبال مشتری بروند؛ روشی که بعدها به الگوی اصلی فعالیت آژانسها در سراسر کشور تبدیل شد.
با گسترش این مدل، آژانسهای تاکسی بهسرعت در محلههای مختلف تهران و سپس دیگر شهرها راهاندازی شدند. بسیاری از خانوادهها، بهویژه در ساعات پایانی شب یا برای مسیرهای دربستی، تاکسی تلفنی را امنترین گزینه میدانستند. این اعتماد عمومی باعث شد آژانسها برای دههها نقش مهمی در زندگی روزمره مردم داشته باشند.
اگرچه با ورود تاکسیهای اینترنتی در دهههای اخیر، نقش سنتی آژانسها کمرنگتر شده، اما نمیتوان تأثیر تاریخی آنها را نادیده گرفت. تاکسی تلفنی، نخستین گام جدی ایران به سمت حملونقل هوشمند بر پایه تقاضا بود؛ مدلی که امروز در قالب اپلیکیشنهای مدرن ادامه پیدا کرده است.