وقتی ایرانیان نان را ابداع کردند؛ اروپا هنوز غذای پخته نداشت
حدود پنج هزار سال پیش، ایرانیان باستان یکی از مهمترین ابداعات تاریخ بشر را رقم زدند؛ ابداع نان. این دستاورد در زمانی شکل گرفت که در بخشهایی از اروپا هنوز تمدن غذایی و پختوپز شناخته نشده بود.
شواهد تاریخی و باستانشناسی نشان میدهد فلات ایران از نخستین مراکز شکلگیری فرهنگ پخت نان در جهان بوده است. ایرانیان باستان با شناخت دانههای غلات، آسیاب کردن آنها و ترکیب آرد با آب، پایهگذار غذایی شدند که بعدها به عنصر اصلی سفره بسیاری از ملتها تبدیل شد.
در دورهای که جوامع ایرانی به کشاورزی سازمانیافته، انبار غلات و روشهای پخت دست یافته بودند، بخشهایی از اروپا هنوز در مرحله شکار و مصرف غذای خام یا نیمپز قرار داشتند. این فاصله تمدنی، نقش ایران را در پیشرفت تغذیه و سبک زندگی انسانی برجسته میکند.
نان در ایران باستان تنها یک خوراک ساده نبود؛ بلکه جایگاهی فرهنگی، آیینی و اقتصادی داشت. تنوع روشهای پخت، استفاده از تنورهای ابتدایی و تولید نانهای مختلف، نشاندهنده سطح بالای دانش و تجربه ایرانیان در حوزه خوراک و زیستروزمره است.
با گسترش ارتباطات تمدنی، این دستاورد ایرانی به دیگر مناطق منتقل شد و بهتدریج در خاورمیانه، مدیترانه و سپس اروپا گسترش یافت. بسیاری از پژوهشگران، نان را یکی از ارکان شکلگیری شهرنشینی و ثبات اجتماعی میدانند؛ ابداعی که ریشههای آن به تمدنهای کهن ایران بازمیگردد.